Главная страница

Қыдырбек-ұлы Дәрменияр Алғатбекұлы Формирование и развитие индустрии туризма и гостеприимства в Республике Казахстан (на материалах Акмолинской области)


Скачать 122.04 Kb.
НазваниеҚыдырбек-ұлы Дәрменияр Алғатбекұлы Формирование и развитие индустрии туризма и гостеприимства в Республике Казахстан (на материалах Акмолинской области)
Дата11.02.2016
Размер122.04 Kb.
ТипДокументы

АННОТАЦИЯ

диссертации на соискание ученой степени «доктор философии» (Ph.D) по специальности 6D050600 – Экономика
Қыдырбек-ұлы Дәрменияр Алғатбекұлы
Формирование и развитие индустрии туризма и гостеприимства в Республике Казахстан (на материалах Акмолинской области)
Диссертационная работа посвящена разработке теоретических и практических положений по формированию и развитию кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства для повышения конкурентных преимуществ данной отрасли в Казахстане.

Актуальность исследования. В последние годы главным инструментом разработки экономических стратегий в странах с высоким уровнем конкурентоспособности стал кластерный подход. Формирование туристских кластеров способствует созданию современного конкурентоспособного туристского комплекса.

Вместе с тем, проблемы формирования, функционирования и развития инфраструктуры кластерной организации туристского бизнеса пока изучены недостаточно. Существует необходимость разработки таких методологических положений кластерных систем туризма и индустрии гостеприимства на основе системных и синергетических подходов, которые обеспечили бы эффективное использование рекреационного и ресурсного потенциала туристических зон.

Это и определило актуальность темы диссертационного исследования, его предмет, цель и задачи.

Цель диссертационного исследования разработке теоретических и практических положений по формированию и развитию кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства для повышения конкурентных преимуществ данной отрасли в Казахстане.

Объектом диссертационного исследования является отечественный рынок туристических услуг и индустрии гостеприимства, инфраструктура туристских кластеров Акмолинской области.

Предметом исследования является система организационно-экономических отношении, складывающиеся в процессе создания региональной кластерной системы туризма и индустрии гостеприимства и основные направления ее совершенствования.

Методологической базой исследования труды отечественных и зарубежных ученых, а также методы экономического анализа такие как: экономико-статистические методы и методы прогнозирования.

Научная новизна исследования. В результате проведенного исследования получены следующие новые научно-практические результаты, являющиеся предметом защиты:

1. Обоснован системный подход развития индустрии туризма и гостеприимства и разработаны методологические положения формирования региональной кластерной системы туризма и индустрии гостеприимства, как составной части интегрированной инфраструктуры туризма и индустрии гостеприимства;

2 Предложены система показателей оценки эффективности развития индустрии туризма и гостеприимства, прогнозные модели их развития;

3.Представлены мероприятия по регулированию, стимулированию развития и эффективному функционированию кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства в регионе.

4.Методические подходы практической реализации научно-методологических положений по формированию элементов кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства на примере Акмолинской области.

Основные положения, выносимые на защиту:

- систематизация и уточнение классификации индустрии гостеприимства, выявление их основных функций по предложенным классификациям;

- методика комплексной оценки эффективности функционирования индустрии гостеприимства туристической зоны;

- научно-практические рекомендации по перспективам развития рынка услуг туризма и индустрии гостеприимства в Акмолинской области;

- методические рекомендации по созданию и регулированию кластерной системы туризма и индустрии гостеприимства в регионе.

Теоретическая и практическая значимость исследования. Основные методологические положения направлены на совершенствования организации управления и развития интегрированной кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства. Предложения и рекомендации, вытекающие из результатов исследования, направлены на повышения конкурентоспособности отрасли. Разработки позволит создать условия для развития кластерной системы в сфере индустрии туризма и гостеприимства Казахстана, что будет обеспечивать повышению ее положения на мировом рынке туристических услуг. Выводы и рекомендации состоит в возможности применения государственными органами власти предложенных в диссертации рекомендаций при разработке программ развития туризма и индустрии гостеприимства на территории.

Модели позволят предприятиям индустрии туризма и гостеприимства объективно оценивать и прогнозировать рыночную ситуацию, эффективно управлять конкурентоспособностью услуг, принимать обоснованные управленческие решения.

Заключение. В диссертационной работе обоснованы теоретические и методологические основы и механизмы создания кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства, разработаны конкретные предложения по ее развитию.

В работе на основе исследование оценки качества туристических услуг Казахстана разработано комплексная система показателей для анализа и оценки эффективности функционирования индустрии туризма и гостеприимства и методика оценки уровня гостеприимства туристической зоны.

Данная методика позволяет оценить состояние туристической зоны по предлагаемым группам показателей, выявить слабые звенья туристической зоны, определить причины и разработать мероприятия по их устранению.

В настоящее время такая методика в экономическом анализе и на практике предприятий отрасли не применялась.

В диссертации дан анализ проблем и факторов и оценки эффективности развития индустрии туризма и гостеприимства Акмолинской области и дана рекомендации по повышению конкурентоспособности отрасли.

Предложена прогнозные модели регрессионного анализа социально-экономических факторов туристических услуг в Акмолинской области по которым были рассчитаны прогнозные показатели отрасли на период до 2015 года.

Предложены рекомендации по регулированию и стимулированию развития кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства.

Даны методические рекомендации по формированию и перспективам развития интегрированного центра туризма и индустрии гостеприимства Акмолинской области как основного элемента кластерной системы индустрии туризма и гостеприимства региона

Сведения о публикациях. Опубликовано 13 статей с общим объемом 3,2 печатных листов, в том числе 3 в изданиях, рекомендованных Комитетом, и 5 в материалах международных конференции, 1 в международном издании, входящую в базу данных Tomson Reuters и Scopus.

Структура и объем диссертации. Диссертационная работа состоит из введения, четырех глав, заключения, списка использованных источников.

Ключевые слова. Индустрия туризма и гостеприимства, кластерная система, экономическая эффективность отрасли.

Прогнозные предположения о развитии объекта исследования.

Основным результатом реализации Программы формирования региональной кластерной системы туризма и гостеприимства явится создание на территории области многоотраслевого туристического центра многоцелевого назначения, объединенных единой системой организационно-экономического, информационного, финансового, производственно-технического и технологического, а также нормативно-правового и кадрового обеспечения, что позволит получить эффект присущей кластерному подходу в туризме и решить следующие задачи:

- улучшить качество и комплексность услуг сервисного обслуживания клиентуры;

- обеспечить координацию и эффективное взаимодействие участников рынка на основе внедрения единых технологий процессов привлечения, сопровождения и обслуживания, информационного, инфраструктурного, организационно-экономического и нормативно-правового обеспечения перемещения туристов;

ТҮЙІНДЕМЕ
Қыдырбек-ұлы Дәрменияр Алғатбекұлы
Қазақстан Республикасында туризм және қонақжайлылық индустриясын қалыптастыру мен дамыту (Ақмола облысы мысалында)
6D050600 – Экономика мамандығы бойынша «философия докторы» (Ph.D) ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертация
Диссертациялық жұмыс Қазақстанда туризм және қонақжайлылық индустриясының бәсекелік артықшылығын арттыру мақсатында оның кластерлік жүйесін қалыптастыру мен дамытуға байланысты теориялық және тәжірибелік ұсыныстар әзірлеуге арналған

Зерттеудің өзектілігі.

Соңғы жылдары жоғары деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігі бар елдерде экономикалық стратегияларды әзірлеудің басты инструменті ретінде кластерлік әдіс болып есептеледі. Туристік кластерлерді қалыптастыру бәсекеге қабілетті туристік кешеннің пайда болуына ықпалын тигізеді. Сонымен бірге, туристік кластерлердің инфрақұрылымын қалыптастыру, іске қосу және дамыту мәселелері өте аз зерттелген. Туристік зоналардың рекреациялық және ресурстық әлеуетін тиімді пайдалануын қамтамсыз ететін жүйелелік және синергиялық тәсілдемелерді қолдана отырып туризм және қонақжайлылық индустриясының кластерлік жүйесінің әдіснамалық жағдайларын даярлау қажеттілігі бар.

Осы жағдай диссертациялық зетрттеулердің өзектілігін және оның мақсаты мен міндеттерін белгілеп отыр.

Диссертациялық зертеудің мақсаты Қазақстанда туризм және қонақжайлылық индустриясының бәсекеге қабілеттілігін арттыру жағдайында саланың кластерлік жүйесін қалыптастыру мен дамытудың теориялық және тәжірибелік түрғыдан ұсыныстар әзірлеу болып табылады.

Диссертациялық зертеудің нысаны – отандық туристік және қонақжайлылық индустриясы, Ақмола облысы туристік кластерінің инфрақұрылымы.

Зерттеу пәні – туризм және қонақжайлылық индустриясының кластерлік жүйесін құруда пайда болатын ұйымдық және экономикалық қатынастар және оны жетілдірудің негізгі бағыттары

Зертеудің теориялық және әдіснамалық негізін

Оандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері, ҚР нормативтік-құқықтық актілері мен нұсқаулары және экономикалық талдау әдістері: экономика-статистикалық және болжау.

Зертеудің ғылыми жаңалығы:

Зерттеу барысында келесі ғылыми жаңалықтарға қол жеткізілді:

1. Туризм және қонақжайлылық индустриясын дамытудың жүйелілік тәсілдемесі тұжырымдалды және аймақтағы туризм және қонақжайлылық индустриясының кластерлік жүйесін қалыптастырудың әдіснамалық тәсілдемесі негізделді.

2. Туризм және қонақжайлылық индустриясының тиімді дамуын бағалайтын көрсеткіштер жүйесі және дамудың болжамдық моделі ұсынылды.

3. Туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесінің тиімді қызмет етуіне, ынталандыруы және реттеуіне бағытталған шаралар ұсынылды.

4. Ақмола облысы мысалында туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін қалыптастырудың ғылыми-әдіснамалық жағдайларын іске асырудың әдістемелік тәсілдемелері әзірленді.

Қорғауға шығарылған диссертацияның негізгі ұсынылымдары:

- туризм және қонақжайлылық индустриясын жіктелуін жүйелеу және нақтылау;

- туристік аумақтағы қонақжайлылық индустриясының тиімді қызмет етуін бағалау әдістемесі;

- Ақмола облысы бойынша туризм және қонақжайлылық индустриясы нарығының даму болашағы жайлы ғылыми-тәжірибелік ұсыныстар;

- туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін қалыптастыру мен реттеудің әдістемелік ұсыныстары.

Диссертациялық ізденістердің теориялық және тәжірибелік маңыздылығы. Негізгі әдіснамалық әзірнемелер туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін ұйымдастыру мен дамытуға бағышталған. Зерттеу нәтижесі бойынша алынған ұсыныстар саланың бәсекеге қабілеттілігін арттырады деп күтілуде. Зерттеулер Қазақстанда туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін дамытуға жағдай жасайды. Зерттеу қорытындылары мен ұсыныстарын мемлекеттік органдардың туризм және қонақжайлылық индустриясын дамытуға қолдану мүмкіндігінде.

Берілген моделдер туризм және қонақжайлылық индустриясы кәсіпорындарының нарықтың жағдайды бағалауға және болжауына және тиімді басқаруына және тұжырымдалған басқару шешімдерін қабылдауға мүмкіндік береді.

Қорытынды. Диссертациялық жұмыста туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін жасаудың теориялық және әдістемелік негіздері мен механизмі тұжырымдалған, оны дамытудың нақты ұсыныстары жасалған.

Жұмыста туристік қызмет сапасын бағалауды зерттеу барысында туризм және қонақжайлылық индустриясы тиімді қызмет етуін талдау мен бағалау үшін кешенді көрсеткіштер жүйесі және туристік зонаның қонақжайлылық деңгейін бағалау әдісі әзірленді.

Бұл әдіс берілген көрсеткіштер тобы арқылы туристік аумақтың жағдайын және оның әлсіз жақтарын анықтауға, салдарын анықтап және оны жоюға ұсыныстар жасауға мүмкіндік жасайды.

Мұндай әдіс экономикалық талдауда және тәжірибеде кешеді түрде қолданылмай келген.

Диссертацияда Ақмола облысы бойынша туризм және қонақжайлылық индустриясының тиімді қызмет етуіне талдау жасалынған, мәселелер мен әсер етуші факторлар анықталған және бәсекеге қабілелттілігін артыру бойынша ұсыныстар жасалған.

Ақмола облысы бойынша туристік қызметтің әлеуметтік-экономикалық факторларына регрессиялық талдауларының болжау моделдері жасалынып саланың 2015 жылға дейінгі көрсеткіштеріне болжау жасалынды.

Туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесін дамытуды ынталандыру мен реттеуге байланысты ұсыныстар берілген.

Туризм және қонақжайлылық индустриясының кластерлік жүйесінің негізгі элементі ретінде Ақмола облысы туризм және қонақжайлылық индустриясының біріктірілген орталығын қалыптастыру мен дамытудың әдістемелік ұсыныстары әзірлеген.

Жариялану туралы мәліметтер.

Диссертация тақырыбы бойынша жалпы көлемі 3,2 б.т. болатын 13 ғылыми еңбек жарияланған, оның ішінде, 3-і ҚР Білім және ғылым саласындағы қадағалау Комитеті ұсынған басылымдарда, біреуі Tomson Reuters және Scopus базасына кіретін басылымда, бесеуі халықаралық ғылыми – тәжірибелік конференцияларда шығарылған.

Диссертация құрылымы мен көлемі.

Диссертациялық жұмыс кіріспеден, төрт тараудан, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.

Түйінді сөздер: туризм және қонақжайлылық индустриясы, кластерлік жүйе, саланың экономикалық тиімділігі.

Зерттеу нысанының дамуы туралы шамалаулы болжаулар.

Ұйымдастыру-экономикалық, ақпараттық, қаржылық, өндірістік-техникалық және технологиялық, және нормативтік-құқықтық және кадрлік қамтамасыз етілген біріңғай жүйеге біріктірілген туризм және қонақжайлылық индустриясы кластерлік жүйесінің аймақтық бағдарламасын іске асырудағы негізгі нәтиже болып облыста көпсалалы және көпмақсатты туристік орталықты құру және туризмдегі кластерге тән тиімділіккке жетуге мүмкіндік береді және келесі міндттерді шешеді:

- клиенттердің сервистік қызметінде кешенді қызмет пен сапасын жақсарту;

- туристерді тарту мен қызмет жасауда, ақпарттық, инфрақұрылымдық, ұйымдастыру-экономикалық, ақпараттық, құқықтық қызмет беруде біріңғай технологияыны енгізу арқылы нарықтағы қатысушылардың қарым-қатынасын тиімді жүргізу тетіктерін жақсарту мен үйлестігін қаматамсыз етуде;

- туризм және қонақжайлылық индустриясының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жағдай жасайтын келешегі бар өсу зонасын шапшаң дамытуға байланысты ресурстар мен инвестицияларды шоғырлау.

RESUME


dissertation for the degree of "Doctor of Philosophy» (Ph.D) in the specialty 6D050600 - Economy

Қydyrbek-Uly Dәrmeniyar Algatbekuly

The formation and development of the tourism and hospitality industry in the Republic of Kazakhstan (on the materials of the Akmola region)

  The thesis is devoted to the development of theoretical and practical provisions for the formation and development of the cluster system of tourism and hospitality industry to enhance the competitive advantages of the industry in Kazakhstan.
The relevance of the study. In recent years, the main instrument of economic development strategies in countries with a high level of competitiveness has become a cluster approach . Formation of tourism clusters contributes to the creation of modern competitive tourist complex.

However, the problem of the formation, operation and development of the infrastructure cluster organization of tourism business so far not well understood. There is a need for the development of methodological aspects of cluster systems, tourism and hospitality industry on the basis of systematic and synergetic approaches that would ensure efficient use of recreation and resource potential of the tourist areas.

This determined the relevance of the topic of dissertation research, its subject, purpose and objectives .

The purpose of the dissertation research the development of theoretical and practical provisions for the formation and development of the cluster system of tourism and hospitality industry to enhance the competitive advantages of the industry in Kazakhstan.

The subject of the dissertation research is the domestic tourism market and the hospitality industry, infrastructure, tourism clusters Akmola region.
The subject of the study is the system of organizational and economic relations in the process of establishing a regional cluster of tourism and hospitality industry and the main directions of improvement.

The methodological basis of research works of domestic and foreign scientists, as well as methods of economic analysis, such as: economic and statistical techniques and methods of forecasting.

The scientific novelty of the study. The study produced the following new scientific and practical results that are the subject of protection:

1. Justified a systematic approach of tourism and hospitality industry and the methodological position of forming a regional cluster of tourism and hospitality industry as part of an integrated infrastructure of tourism and hospitality industry.

2. A system of indicators to measure the effectiveness of tourism and hospitality industry , predictive models of development.

3.Predstavleny management activities, stimulating the development and effective functioning of the cluster system of tourism and hospitality industry in the region.

4.Metodicheskie approaches the practical implementation of scientific and methodological guidelines for the formation of the elements of the cluster system tourism and hospitality industry as an example of Akmola region.
The main provisions for the defense :

- Refinement of the classification and systematization of the hospitality industry , identifying their main functions on the proposed classifications;

- A comprehensive methodology for evaluating the performance of the hospitality industry tourism zone;

- Scientific and practical advice on the prospects for market development of tourism and hospitality industry in the Akmola region;

- Guidelines for the establishment and management of a cluster system of tourism and hospitality industry in the region.

Theoretical and practical significance of the study. Methodological notes are aimed at improving the organization of the management and development of integrated cluster of tourism and hospitality industry. Suggestions and recommendations arising from the results of a study aimed at improving the competitiveness of the industry. Development will create conditions for the development of the cluster system in the field of tourism and hospitality industry of Kazakhstan, which will provide increased its position in the global tourism market. The findings and recommendations is the ability to use the public authorities in the thesis proposed recommendations for the development of programs for the development of tourism and hospitality industry in the area.

The models will enable enterprises to tourism and hospitality industry to objectively assess and predict the market situation, to effectively manage the competitiveness of services to make informed management decisions.
Conclusion. This thesis justified the theoretical and methodological foundations and mechanisms for the creation of a cluster system tourism and hospitality industry , specific proposals for its development.

The paper -based study assessing the quality of tourist services in Kazakhstan developed a complex system of indicators to measure and evaluate the effectiveness of tourism and hospitality industry and the method of estimating the level of hospitality tourism zone.

This technique allows you to assess the condition of the tourist zone on the proposed set of indicators to identify weak links in tourist area, to determine the causes and to develop measures to eliminate them.

Currently, such a technique in the economic analysis and practice of the industry has not been applied .

The thesis analyzes the issues and factors and assess the effectiveness of the development of tourism and hospitality Akmola region and given recommendations for improving the competitiveness of the industry.

We propose predictive models of regression analysis of socio -economic factors of tourist services in the Akmola region for which were calculated on the forward-looking indicators of the industry until 2015 .

The recommendations on regulation and stimulate the development of the cluster system tourism and hospitality industry .

 Methodical recommendations on the formation and development prospects of the integrated center of tourism and hospitality industry of Akmola region as a key part of the cluster of tourism and hospitality industry in the region.

For information on publications. Published 13 papers with a total volume of 3.2 printed pages, including 3 in the publications recommended by the Committee, and 5 in the proceedings of international conferences, one of the global issue that is included in the database Tomson Reuters and Scopus.

The structure and scope of the thesis. The thesis consists of an introduction, four chapters, conclusions, list of sources used.

Keywords. Tourism and hospitality industry, the cluster system, the economic efficiency of the industry.

Assumptions about the development of the research object .

The main result of the implementation of the Programme of development of a regional cluster of tourism and hospitality will be the creation of the territory of a diversified tourist center multi-purpose, united by a common system of organizational, economic, informational, financial, industrial, technical and technological , as well as regulatory and staffing that will allow get the effect inherent in the tourism cluster approach and solve the following problems:

- Improve the quality and comprehensiveness of services servicing clients;

- To ensure effective coordination and interaction of market participants on the basis of implementation of common processes involving technology , support and maintenance, information, infrastructure, organizational, economic and legal support movement of tourists;

- To consolidate resources and investment to accelerate the development of promising growth areas to help improve the market competitiveness of the tourism industry and hospitality.