Главная страница

Программа «Белая птица» Против вовлечения молодежи в наркоманию, пьянство за здоровый образ жизни Петропавл


Скачать 403.44 Kb.
НазваниеПрограмма «Белая птица» Против вовлечения молодежи в наркоманию, пьянство за здоровый образ жизни Петропавл
Дата24.01.2017
Размер403.44 Kb.
ТипПрограмма


Солтүстік Қазақстан Білім департаменті

Солтүстік Қазақстан педагог кадрлардың біліктігін арттыру

және қайта даярлау институты
Департамент образования Северо-Казахстанской области

Северо-Казахстанский институт повышения квалификации

и переподготовки педагогических кадров

«Ақ құс»

Бағдарламасы

Жастардың нашақорлыққа, маскүнемдікке үйір
болуына қарсы, салауатты өмір салтын ұстанулары үшін
Программа

«Белая птица»
Против вовлечения молодежи в наркоманию,

пьянство за здоровый образ жизни


Петропавл

Петропавловск

2000

Жастардың нашақорлыққа, маскүнемдікке үйір
болуына қарсы, салауатты өмір салтын ұстанулары үшін


«Ақ құс» бағдарламасы

І. Түсініктеме хат.

1. Бағдарламаның мақсаттары

Қазіргі таңда денсаулық пен өмір сүру деңгейі адамзат прогресі дамуының маңызды шарттары болып табылады. Дниетаным тұрғысынан алғанда салауатты өмір салтын отбасылық-тұрмыстық, коммуникативтік, коғамдық пайдалы еңбекпен басқа да қызметтермен сипатталатын күрделі динамикалық жүйе ретінде және оқушының рухани, физикалық қабілеттерінің қоршаған ортамен гармониялануының және бірігуінің көрінісі ретінде қарастыру қажет.

Рухани өмір пәрменділігінің құрдымға баруы, әлеуметгік- экономикалық проблемалар рухани вакуум түзіп, адамды ішімдікке, нашақорлыққа, темекіге әуес қылады.

Мәселенің түп түйіні мектептің өз түлектерін өмірге әлеуметтік дайындықсыз, өз денсаулықтарын сақтау үшін қажетті білімсіз шығаруында, стресстік күйлерден физикалық және психикалық шығындарсыз құтылуға дайындық бермеуінде.
Жылдар бойы біз тек «пәндерді» ғана оқытуға көңіл бөліп, адамның отбасында, сәбилер үйінде, мектепте адамгершілік санасын тәрбиелеуді дөп жіберіппіз.

Соның салдары ретінде рухани бойкүйездік және мәдениетсіздік, ар-ұяттан безу атмосферасы қалыптаса бастады. Балалар ішімдікке, нашақорлыққа, темекіге және оған жақын, токсикоманияға ерте әуес бола бастады.

Нашақордың қатерлі кұмары анаша қосып шегетін кәдуілгі темекіден басталады, «дәстүрлі» маскүнемдік нашақорлыққа айналып кетеді.

Аталмыш бағдарламаның мақсаттары оқушыға өзінің адамгершілік принциптерін айқындауға көмектесу және қажетті білім беру, салауатты өмір салтын ұстануына жәрдемдесу, «қатерлі топтың» қалыптасқан қимыл тәсімін өзгертуге қол жеткізу болып табылады. Алынған білімдердің күнделікті өмірге әбден сіңуіне, оқытуға бағытталған әдістердің алуан түрлілігі ең тиімді нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

2. Оқыту әдістемесі.

Аталмыш оқу бағдарламасы танымның пәрменді әдісіне акцент жасайды, танымның эмпирикалық түрі, білімнен тәжірибе бұрын жүретінін пайымдайды. Сабақтан кімнің қандай тағылым алатынына ешкім нұсқау жасай алмайды. Алынған тәжірибенің құндылығын оқушының өзі анықтауы тиіс. Мұғалімнің міндеті - сабақта материалды игеруге қолайлы атмосфера жасау болып табылады.

Дәріс игерімнің 5 пайызын береді

Кітап оқу-30 пайызын

Аудиовизуалдық құралдар 20 пайызын

Көрнекті құралдарды қолдану 30 пайызын

Топтарда талқылау 50 пайызын

Іс - қимыл практикасымен оқыту 70 пайызын

Оқытушы ролін атқару 90 пайыз

Тану пирамидасында (игерудің орташа проценті) көрсетілген әдістер оқушылардың арасындағы барынша өзара қимылдасуға мүмкіндік беретін топтағы жұмыс дағдыларының дамуына есептелген.

  1. Дәріс - қажетті ақпаратты жедел жеткізудің тәсілі. Дәрісті оқытудың басқа да тәсілдерімен ұштастыру қажет

  2. Кітап оқу - даралай, ұжымдай болсын терең игеруге аса мүмкіндік жасамайды. Ол оқытудың басқа әдістерімен, тәсілдерімен ұштасуы қажет.

  1. Аудиовизуалдық құралдар — фильмдер мен бейне фильмдерді көрсету, ақпаратты жеткізуде көп септігін тигізеді. Көрген материалды талқылаған жағдайда игеру дәрежесін арттырады.

  2. Көрнекі құралдарды, диаграммаларды, слайдтарды, таратылатын материалдар; плакаттар және т.б. пайдалану

  1. Топтарда талқылау, пікір алмасу, игерілген материалдарды практикада пайдалану мүмкіндігін туғызады.

  2. Іс-қимыл практикасымен оқыту – рөлдік ойындар және ахуалды қайталай отырып жаттығу, балалардың өз эмоцияларын, ой-қимылдарын жасанды жағдайда талдауға мүмкіндік береді. Осы арада шағын топтардағы психологиялық тренингтердің, алуан түрлі эксперименттердің болуы да абзал.

  3. Оқытушы рөлін атқару - жұмыстың негізгі әдісі. Басқаларға материалды үйрететін оқушының өзі білімнің 90 пайызын игереді. Сыныптастарына кеңес беру, құрдастарын оқыту, оқушыларға анашадан бас тартуға тәуекел еткізетін ең тиімді тәсілдердің бірі.

Бағдарлама аясында мұғалім ең үздік оқушыларға арқа сүйей алады. Бағдарламаны тыңдай білу, сөйлесе білу, шешім қабылдау және қиын жағдайларда көмек көрсету машықтары енгізілген.

З. Бағдарламаның негізгі принциптері:

Аталмыш бағдарлама баланың даму зандылықтарының зерттеу принциптеріне негізделген, өзіне және қоғамға жауакершілікпен қарау принциптеріне ерекше көңіл аударылған.

Оқытуға бағытталған түрлі әдістер ең маңызды бір мақсатқа жеткізуі тиіс: олардың негізгі иіні оқушылардың бірегей - физикалық, эмоциялық, интеллектуалдық денсаулығының ұштасуы.

Оқу бағдарламасы адамгершілік принциптерін айқындау мақсатын ұстанғандықтан оны жүзеге асыру барысында баға қоймаған абзал.

Оқу бағдарламасы оқушылардың қоғамның маңызды бөлігі екенін, сондықтан әлеуметтік жауапкершіл мінез-құлық анашадан, алкоголден, никотиннен бас тарту екенін пайымдатқызатын сабақтар мен жұмыс түрлерін қамтиды.

ІІ. «Ақ құс» бағдарламасының негізгі мазмұны.

  1. Темекі шегудің алдын алу-15 сағат

  2. Жасөспірімдік алкоголизмнің алдын алу- 22 сағат

  3. Токсикомания мен нашақорлықтың алдын алу — 28 сағат

  4. СПИД -тің алдын алу, оның проблемалары - 26 сағат

  5. «Өзіңе -өзің көмектес» -33 сағат.

Тараулардың әрқайсысы зиянды заттарды тұтынудың алдын алу ЗЗТАА деп аталатын пәннің құрама бөлігі болып табылады. Осы тараулар бойынша сұрақтар оқушылардың жас ерекшеліктеріне және өзектілік дәрежелеріне сай 1-11 сыныптардың оқу-тематикалық жоспарларына енгізілген.

Әр тарау бойынша сағат сандары мектептерде бір оқу жылы бойы аталмыш бағдарламаны сынақтан өткізгеннен кейін белгіленіп, түзетілген.

Бағдарламада «Өзіңе өзің көмектес» тарауына ерекше назар аударылған. Оның ішіне коммуникативтік машықтарға үйрететін, теріс әсерден қорғайтын, спирт ішімдіктерінсіз, анашасыз бос уақытты өткізуді үйрететін ойын технологиялары, психологиялық тренингтер, мамандармен кездесулер енгізілген.

Екінші орынды маңыздылығы жөнінен нашақорлық пен токсикоманияны алдын алу қойылған. Оқушылар есірткінің түрлері оның ағзаға тигізетін зияны, адамгершіліктің қалыптасуына әсері туралы қажетті білімдер алады. Сонымен қатар есірткіні таратушылар, тұтынушылар қылмыстық жауапкершілікке тартылатыны жөніндегі ҚР Заңнамасымен де танысады. Темекіге ерте еліктеу проблемасы 10-11 жастан-ақ пайда болады. Бір-біріне еліктегіш 5-сыныптағы ер балалардың бейімделу қиыншылығы т.б. себептердің әсері жоқ емес. Сондықтан 2-11 сыныптар аралығында темекі шегуді алдын алу сағаттары енгізілген.

Балалар мен жасөспірімдердің ішімдікке әуес болу проблемалары да өзекті.

8-11 сынып аралығында сағаттар 3-ке дейін ұлғайтылған. Салауатты өмір салты десек, ол ең алдымен сау өмір салты болғаны. Оқушылар бұл тараудан алкоголдің ағзаның маңызды ағзаларына тигізетін зиянын, ішімдіксіз өтетін отбасылық мейрамдар, халықтардың салт- дәстүрлері және ҚР Заңдары туралы біледі. СПИД-тің алдын алуға бағдарламаға сәйкес 26 сағат бөлінген. «СПИД проблемалары және оның алдын алу» тарауы аса қажетті десек артық аалынған болмайды. Оның астары біріншіден есірткімен, нашақорлықпен тығыз байланысында да болып жатыр. Тарауға адамгершілік, жыныстық тәрбие сауалдары кіріктірілген, сондай-ақ АИВ СПИД туралы негізгі ақпарат бар. Балалар салауатты өмір салтын ұстану, СПИД індетінен басын аулақ ұстау, өмірін қорғау туралы дұрыс ақпарат алады.
Бағдарламаларының жеке тарауларының мазмұны

І. Темекі шегуді алдын алу-15сағат

1-сыныпта сағат жоқ

2-сынып-1 сағат Темекі шегу қауіп,

3-сынып -1сағат Темекі шегу және біздін өкпеміз

4-сынып – 1 сағат «Темекінің зардабы» ойыны

5-сынып- 2сағат 1.«Темекі шегушінің портреті» суреттер

байқауы

2. Жасасын таза ауа! Темекі тастаған кісімен

кездесу.

6-сынып -2 сағат 1. «Өкпелерінді сақтаңдар» шоу –ойын

2. «Темекінің зардабы» тестілеу.

7-сынып -2 сағат 1. «Темекіні қалай тастауға болады» ролдік ойын 2. Нарколог дәрігермен кездесу.

8-сынып -1 сағат 1. «Денсаулық жарнамасы» плакаттар байқауы

9-сынып-1 сағат 1. Темекі шегудің анатомиялық және физиологиялық зардаптары.

10-сынып - 1сағат 1. Спорт және темекі.

Спорт жаттықтырушысымен кездесу.

11-сынып -1 сағат 1. «Темекіні қалай тастауға болады»

наркологпен болатын сабақ кеңес
ІІ. Жасөспірімдік алкоголизмнің алдын алу -22 сағат

1-сынып-1сағат 1.Егер саған ішімдік ұсынса

2-сынып -1 сағат 1. Салауатты өмір салты дегеніміз не ?

3-сыньш -1сағат 1. Отбасы мейрамын суреттейік. Талқылау.

4-сынып-1сағат 1. Алкоголдің адам ой -қабілетіне зардабы.

5-сьшып -2 сағат 1. Халықтың дәстүрлі сусындарын білесің бе?

2.Дастархан жайып, достарды шақырайық

6-сынып -2сағат 1. Алкоголді бір кісі ішеді, мыңы қиналады.

7-сынып - 2 сағат 1.Алкоголсіз отбасы мейрамы.

2. Емшілік шөптер, фитотерапия, ол не?

8-сынып -Зсағат 1. Алкоголге еліктететін факторлар

2. Жасөспірімдік алкоголизм стадиялары

3. «Сен алкоголге бейімсің бе?» тестілеу.

9-сынып -3 сағат 1. Алкогол туралы аңыз

2. Адам мүмкіншілігінің шегі.

3. Проблеманың құқылық аспектісі. ҚР Заңдары

10-сынып -3 сағат 1. Алкоголизм – ауру ма, әлде кері кетушілік пе?

2. Ішімдіксіз той. Әр халықтардың алкоголсіз

ауқатты сусындары.

3. КЖТИ инспекторымен кездесу. Алкоголь

және қылмыс.

11-сынып - 3 сағат 1. Болашақ ата-аналар және тұрмыстық

маскүнемдік.

2. Бейнефильмді талқылау.

3. Дәрігер наркологпен, заңгермен, КЖТИ инспекторымен, СПИД орталығының

маманымен болатын дөңгелек стол.
ІІІ. Токсикомания мен нашақорлықтың алдын алу - 28 сағат

1-сынып -1 сағат 1. Сенің ағзаңа теріс әсер ететін заттар.

2-сынып - 1сағат 1. Нашақорлар кімдер?

3-сынып – 1 сағат 1. Неге адамдар нашақор болады?

4-сынып - 2 сағат 1. Салауатты өмір салты дегеніміз не?

2. Есірткінің біздің көңіл күйімізге әсері.

5-сынып - 3 сағат I. Нашақорлықтан қалай аулақ болу керек

2. «Мен өмір таңдаймын» суреттер конкурсы

6 -сынып - 3 сағат 1.Адамның сана сезімін бүлдіретін заттар.

Токсикомания туралы түсінік

  1. Алғашқы есірткілер. Тестілеу

  2. Бейнефилмді көрсету және талқылау.

7- сьшып - 3 сағат 1. Есіртікі денсаулыққа қауіп.

2. «Тамыққа апаратын кеселдер» сабақ -театр

3. «Жар алдында тоқта» қарсы жарнама конкурсы

8 -сынып - 3 сағат 1. Есірткінің пайда болу тарихы

2. Нашақор неден тұтылады.

3. Салауатты өмір салты -бірегей концепция.

9 - сынып - 3 сағат 1. «Мен қабылдайтын шешімдер» ролдік

ойыны.

2. Есірткі бизнесі. Ол кімге пайдалы?

3. Ата-аналармен қатынастың нашақорлыққа

қатынасы бар ма?

10 - сынып - 4 сағат 1. Нашақорлық. Клиникалық көрініс.

2. Есірткіні тұтыну және таратуға қарсы ҚР Заңдары.

3. «Мен қабылдайтын шешімдер» қорытынды конференциясы.

11-сынып - 4 сағат 1.«Мен нашақорлық туралы не білем» тестілеу. Нәтижелерін талқылау.

2. Нашақорлықты емдеу әдістерімен танысу.

/Назралиев әдісі/

3. «На игле» бейнефильмін көрсету және талқылау.

4. «Мен қабылдайтын шешімдер»

конференциясының қорытынды конференциясы.
ІҮ. СПИД-тің алдын алу-26 сағат

1-сынып - 4сыныпқа дейін сағат жоспарланбаған

5-сынып - 2 сағат 1.СПИД туралы негізгі ақпарат

6-сынып - 2 сағат Жауапты мінез-құлық - СПИД -ке қарсы қорған

7-сынып -2 сағат 1. СПИД симптомдары. Симптомдары жөнінен

СПИД-ке ұқсас аурулар.

2. Гинеколог дәрігермен кездесу /қыздарға бөлек/

8-сынып -5 сағат 1. СПИД-тің жұғу жолдары, көздері

2. СПИД және есірткі

3. «Мен СПИД туралы не білемін» тестілеу.

4. «Денсаулық менің байлығым» шығармасы.
5. «Эстраданың әлемге әйгілі жұлдыздары»

муз.сағат.

9-сынып - 5 сағат 1. Жыныстық қатынастарды доғара тұруды дәйектейтін аргументтер. Ахуалдарды

талдау. Рөлдік ойындар.

2.Қауіп топтары

3. СПИД туралы бейнефильмдерді көру және талқылау.

4. Жауапты мінез-құлық: жыныс қатынастарының қауіпсіздігі. Қорғану түрлері.

10-сынып -5 сағат І. СПИД-тің жұғу жолдары, көздері.

2. СПИД туралы бейнефильмдерді көру және

талқылау

3. АИВ (ВИЧ) инфекциясымен ауыратындарды

дискриминациялау түрлері.

4. Жауапты мінез-қүлық: жыныс

қатынастарының қауіпсіздігі.

5. Қорытынды тестілеу.

11-сынып - 5сағат 1.«АИВ СПИД - жұқпалы қауіп»

2. АИВ инфекциясына шалдыққандарды

қолдау проблемасы

3. СПИД орталығының қызметкерімен кездесу

4. СПИД проблемалары туралы бейнефильмді

көрсету.

5. «Мен СПИД туралы не білемін» корытынды

тестілеу
Ү. Өзіңе өзің көмектес - 33 сағат

1-сынып - 3 сағат 1.Кел танысайық! Ойын.

2.Достасып үйренейік. Ойын

3. Егер сені аулада не мектепте жәбірлесе.

2-сынып -2 сағат 1. Досыңа көмектесіп үйрен

2. Жаман қылықтан арыла аласың ба?

3-сынып-2 сағат 1. «Отбасыдағы мейрам» суреттер конкурсы,

әңгіме.

2. Музыкалық сабақ: Менің сүйікті әуендерім.

4-сынып - 2 сағат 1. Өз отбасың туралы әңгіме шерт. «Үйде кім қожайын»

2. Өскенде кім болам? Ол есірткімен, алкоголмен,

темекі шегумен үйлесе ала ма?

5-сынып - 4 сағат 1. Егер саған алкоголь мен токсикалық затты

ішіп не иіскеп көруге берсе

2. «Жоқ» деп айта білу» психологиялық

треннинг. Ойын

3. «Мен мықты да, күшті болып өсемін»

  1. кіріктірілген сабақ. (ЗЗАА+дене-тәрбиесі)

5. «Никотинсіз, алкогольсіз, есірткісіз әлем»

6-сынып-Зсағат 1. Шешім қабылдау ағашы.

2. Тұлға деген не? Қалайша азамат тұлға

болады?

3. Қызық кісімен кездесу.

7-сынып - 3 сағат 1. Орта әсерінің рөлі. Менің таңдауым.

2. Мен және достармм.

3. Стресс жағдайыңдағы адам. Шығу жолдары.

8-сынып -4 сағат. 1. Ішімдіксіз мейрам. Практикалық сабак.

2. Психикалық өзін-өзі реттеу әдістері.

3. Эстрада мен спорт жұлдыздары (есірткі

жөнінде)

4. Мен проблема туса, кімге жолығамын?
9-сынып -4 сағат 1. «Арман аралы» ойыны – салауатты өмір салтын таңдау және өмір 2. «Өзіңе-өзің көмектес» психологпен кездесу

3. Тұлға акцентуациясы дегеніміз не? Тестілеу

4. Релаксация әдістері

10-сынып- 2 сағат 1.Темекіні қалай тастауға болады.

2. Есірткілік заттарды тұтыну жарнамасы мен

қарсы жарнамасы

11-сынып - 2 сағат 1. Спорт және денсаулық – қызық кісімен

кездесу

2.Нашақор болсам кім боламын? Менің

болашағым менің қолымда.
ІІІ. «Ақ құс» бағдарламасы бойынша жоспарланатын нәтижелер

Бірінші тарау бойынша оқушылар:

  • адам өкпесінің құрылысын сипаттаулары

  • темекі түтінінің адамның тыныс алу жүйесіне тигізетін салдары

  • темекі шегуден болатын бір ауруға мінездеме беруге

  • темекі шегудің қауіпті екеніне көз жеткізуге

  • темекі шегудің салдарынан болатын денсаулық үшін 5 негізгі қауіпті атап өтуге

- темекі шегушілердің жаман әдеттерін және олардың темекіге көзқарастарын білу

- өз мінезіңнің оң жақтарын білу

  • темекі шегуден арылу керектігін түсіну


Екінші тарау бойынша оқушылар

  • алкогольдің қауіпті есірткі екенін білу

  • алкогольдің ағзаға тигізетін әсерлеріне мысал келтіру

  • маскүнемдіктің қоғамға тигізетін салдарларының атауы

  • отбасыдағы алкоголизм белгілерін тани білу

  • жасөспірімдік алкоголизмнің 4 стадиясын білу

- бірінші үш есірткіні білулері: темекі, алкоголь, марихуаиа

- алкоголь мен есірткі тұтынатын компанияға төтеп бере білу

- өз сауығыңды ұйымдастыра білу
Үшінші тарау бойынша оқушылар

  • рецептсіз жіберілетін дәрі-дәрмектерді білу. Кейбір дәрі-дәрмектерге неліктен шектеу енгізілген?

  • Есірткілік заттарды тұтынудың қауіпті салдарлары. Нашақорды
    тани білу

  • жарнамаға шынайы баға бере білу

  • дене қимылы пәрменділігінің стрессті алатынын және есірткі
    мен алкогольге балама болуы мүмкін екенін түсіну

  • дем алу мен стрессті басудың үш тәсілін білу

  • жаныңдағы адамдарға көмектесудің маңызын түсіну


Төртінші тарау бойынша

  • АИВ -инфекциясы туралы түсінік алуы

  • СПИД -ке анықтай білуі

  • СПИД-тің белгілерін атай білу

  • СПИД-тің жүғу жолдарын білу

  • Қорғаныс құралдарын пайдалана білу

  • Тәртіпсіз жыныстық қатынастардың рөлін түсіну

  • жұртшылық арасында СПИД туралы ақпаратты таратудың маңызын түсіну


Бесінші тарау бойынша оқушылар

  • психоәлеуметтік қатынас орната білу

  • салауатты өмір салтының пайдасына шешім қабылдауы пәлеге тап

болған адамдарға көмектесе білу

- стресстік күйден есірткісіз және алкоголсіз шыға білу қажет.

ПРОГРАММА «БЕЛАЯ ПТИЦА» - ПРОТИВ ВОВЛЕЧЕНИЯ

МОЛОДЕЖИ В НАРКОМАНИЮ, ПЬЯНСТВО ЗА ЗДОРОВЫЙ

ОБРАЗ ЖИЗНИ.

I. Объяснительная записка


1. Цели и задачи программы

Уровни жизни и здоровья в современных условиях являются важнейшими усло­виями человеческого прогресса. Здоровый образ жизни на уровне мировоззре­ния не­обходимо рассматривать как сложную динамическую систему, которая ха­рактеризу­ется семейно-бытовой, коммуникативной общественно-трудовой деятель­ностью, про­явлением духовных и физических способностей учащихся в единстве и гармонии с ок­ружающей средой.

Отсутствие активной духовной жизни, социально-экономические проблемы создают вакуум, который легче всего заполняется тем, что не требует духовных усилий: пьянством, наркотиками, курением.

Проблема в том, что школа выпускает в жизнь своих питомцев не подготов­ленными к социальной адаптации, не имеющими необходимых знаний для сбере­жения своего здоровья, не готовых без физических и психических потерь выйти из стрессовых состояний.

Многие годы мы отдавали предпочтение обучению «предметам», а не воспи­танию нравственного сознания человека в семье, в детском саду, школе. В резуль­тате начала создаваться атмосфера бездуховности и бескультурья, моральной рас­пущенности. Дети рано приобщаются к курению, пьянству наркомании и близкой к ней токсикомании.

Пагубное пристрастие наркомана начинается с курения сигарет, в которую добавляется анаша, затем традиционное пьянство часто перерастает в наркоманию.

Цели и задачи данной программы дать учащимся знания и помочь четко оп­ределить свои нравственные принципы, научить навыкам здорового образа жизни, добиться изменений в сложившейся схеме поведения «группы риска». Наибольший эффект в попытках добиться того, чтобы полученные знания прочно вошли в по­вседневную жизнь детей, дает многообразие подходов к обучению.

2. Методика обучения.

Данная учебная программа подчеркивает важность активного способа позна­ния, эмпирический путь познания предполагает, что знанию предшествует опыт. Никто не в состоянии указать кому-либо, какие знания приобретать и что вынести из работы на занятиях. Определить ценность приобретенного опыта должен сам обучаемый. Обязанность учителя — создать на уроке благоприятную атмосферу, ко­торая бы способствовала усвоению материала. Существует пирамида познания (средний процент усвоения).

Лекция дает 5% усвоения

Чтение - 10 %

Аудиовизуальные средства 20 %

Использование наглядности 30 %

Обсуждение в группах 50 %

Обучение практикой действия 70 %

Выступление в роли обучающего 90 %

Многие из способов, представленных в пирамиде, рассчитаны на развитие навыков работы в группе, что способствует лучшему взаимодействию между уча­щимся.

1) Лекция — быстрый способ подачи необходимой информации. Лекции не­обходимо сочетать с другими способами обучения;

2) Чтение — индивидуальное или коллективное само по себе не позволяет достичь глубокого усвоения. Чтение должно сочетаться с другими мето­дами, способами обучения;

3) Аудиовизуальные средства — демонстрация фильмов и видеофильмов служат значительным подспорьем в подаче информации. В сочетании с последующим обсуждением эти материалы повышают степень усвоения;

4) Использование наглядности, диаграммы, слайды, раздаточный материал, плакаты и другое;

5) Обсуждение в группах, устный обмен мнениями углубляет понимание и представляет возможность практического использования полученных зна­ний;

6) Обучение практикой действия — ролевые игры или проигрывание ситуа­ций рассчитаны на то, чтобы помочь детям проанализировать свои чувст­ва, мысли и действия в некритической обстановке. Здесь же уместны пси­хологические тренинги в малых группах, различные эксперименты.

7) Выступление в роли обучающего - это основной метод работы. Ученик, который преподает материал другим, сам усваивает 90 % знаний. Кон­сультирование одноклассников или обучение своих сверстников самими учениками — один из самых эффективных способов привлечь внимание к проблеме наркотиков и заставить изменить свое поведение.

В рамках программы учитель может опираться на наиболее подготовленных учеников. Обучение включает привитие умения слушать, навыков общения, навы­ков принятия решения и основных навыков по оказанию помощи в критической си­туации.

3. Основные принципы программы:

Данная программа построена на принципах изучения закономерностей разви­тия ребенка, основное внимание в ней уделяется принципу ответственного поведе­ния по отношению к себе и обществу.

Различными подходами к обучению достигается главная цель: довести до обучаемых принципы здорового образа жизни, стержневым понятием которого яв­ляется понятие, единого целого — это сочетание физического, эмоционального, ин­теллектуального социального личностного и духовного здоровья.
Так как учебная программа имеет целью определиться в своих нравственных принципах, рекомендуется в ходе ее осуществления не ставить оценок.

Учебная программа содержит в себе занятия и виды работ, рассчитанные на то, чтобы помочь учащимся осознать, что они являются важнейшей частью общест­ва, и что социально ответственное поведение означает отказ от наркотиков, алкого­ля, никотина.
II. Основное содержание программы "БЕЛАЯ ПТИЦА",

УЧЕБНАЯ ПРОГРАММА состоит из 5 разделов:

1 Профилактика курения - 15 часов

2 Профилактика подросткового алкоголизма - 22 часа

3 Профилактика токсикомании и наркомании - 28 часов

4 Профилактика СПИДА. его проблемы - 26 часов

5 "Помоги себе сам" - 33 часа

Каждый из разделов является составной частью предмета под названи­ем ПУВВ - профилактика употребления вредных веществ. Вопросы по этим разделам включены в учебно-тематический план с I по II классы в соответ­ствие с возрастными особенностями и степенью актуальности для данного контингента учащихся.

Количество часов по каждому разделу откорректировано и определено после апробации данной программы в течение одного учебного года в школах города.

Основное внимание в программе уделяется разделу «Помоги себе сам»! Он включает в себя игровые технологии, психологические тренинги, встре­ча со специалистами, которые будут способствовать привитию коммуникативных навыков, научат способам защиты от дурного влияния, как провести свободное время без спиртного и наркотиков.

На втором месте по значимости стоит профилактика токсикомании и нар­комании. Учащиеся получат необходимые знания об основных: видах нарко­тических веществ их вредном влиянии на организм и на формирование личности, познакомятся с Законодательством РК о привлечении, распространении наркотиков, а также употреблении любых наркотических веществ. Проблема раннего приобщения к курению возникает уже к 10 – 11 годам.

Сказываются трудности адаптации детей в 5 классе, возрастные особенности у мальчиков, склонных к подражанию, взаимовлияние и многое другое. По этому со 2 по 11 класс включены часы профилактики курения. Очень остро стоит проблема приобщения детей и подростков к спиртным налиткам. С 8 по 11 класс идет увеличение часов до трех. Здоровый образ жизни - это прежде всего трезвый образ жизни. О влиянии алкоголя на жизненно важные центры организма человека, о семейных праздниках без алкоголя, о народных традициях и Законах РК узнают учащиеся из этого раздела. На профилактику СПИДа отведено 26 часов в соответствие с программой "Проблемы СПИДа и его профилактика". Этот раздел насущно необходим, так как наркомания тесно связана с этой страшной болезнью. В раздел включены вопросы нравственно-полового воспитания учащихся, а также базовая информация о ВИЧ-СПИД, способы защиты, меры профилактики. Ребята научат­ся принимать правильные решения о том как вести здоровый образ жизни, как оградить себя от ВИЧ- инфекции значит сохранить свою жизнь.
Содержание по отдельным разделам программы.


  1. Профилактика курения - 15 часов

1 кл. - нет часов.
2кл. – 1час I. Курить это опасно»
З кл. - 2 часа 1. Я и папа» который курит»

2. Курение и наши легкие I эксперимент I
4кл. - 1 час I. Игра "плюсы и минусы курения"
5кл. – 2 часа I. Конкурс рисунков "Портрет курильщика"

  1. Да здравствует чистый воздух! Встреча с курильщиком - бросившим курить.


6кл. -2 часа 1. Шоу-игра "Вы рискуете своими легкими"

2. Тестирование "Последствия курения"
7кл. -2 часа I. Ролевая игра "Как бросить курить"

2. Встреча с врачом-наркологом
8кл - I час I. Конкурс плакатов "Реклама здоровья"
9кл. – 1 час 1. Анатомические и физиологические последствия курения.
10кл. - I час I. Спорт и курение. Встреча со спортивным тренером.
11кл. - I час I. Урок-консультация "как бросить курить" Встреча с врачом - наркологом.


  1. Профилактика подросткового алкоголизма - 22 часа


1кл. – 1 час. 1.Если тебе предлагают алкоголь.
2кл. – 1 час. 1.Что такое здоровый образ жизни
3.кл.- 1 час. I. Рисуем семейный праздник. Обсуждение.
4кл. – 1 час. I. Влияние алкоголя на интеллект человека
5кл. – 2 часа. I. Знаешь ли ты народные традиционные напитки?

Накроем стол позовем друзей.

2.Опасность рядом!
6кл. – 2 часа. 1. Алкоголь пьет один, страдают многие

2.Из истории употребления алкоголя.
7кл» -2 часа. 1.Семейный праздник без алкоголя

2.Лечебные настои. Фитотерапия. Что это такое?
8хл» - З часа. 1.Факторы ускоряющие приобщение к алкоголю

2. Стадии подросткового алкоголизма

3. Тестирование – «Подвержен ли ты риску алкоголизма?»
9кл. – З часа. 1. Мифы об алкоголе

2. Предел возможностей человека. Пути стимулирования.

З. Правовой аспект проблемы. Законы РК.
10кл. – З часа. 1.Алкоголизм-это болезнь или распущенность?

2.Праздник без спиртного. История безалкогольных тонизирующих напитков разных народов.

3. Встреча с инспектором ИДН. Алкоголь и преступление.
11 кл. - З часа. 1. Будущие родители и проблема бытового пьянства.

2. Обсуждение видеофильма

3. Встреча с врачом-наркологом, юристом, инспектором ИДН, специа­листом центра - СПИД - круглый стол.
III. Профилактика токсикомании и наркомании - 28 часов.

1кл. - 1час I. Вещества, вредно влияющие на твой организм
2кл. - 1час 1.Кто такие наркоманы. Почему люди становятся

нарко­манами?
3кл. - 1час I. Таблетки, летучие вещества, анаша. Их опасность.
4кл. - 2часа. 1. Что такое здоровый образ жизни. Влияние наркотиков на наши эмоции.

2.Влияние наркотиков на физическое здоровье» Интегрированный урок; ПУВВ + физкультура.
5кл. - 3часа 1.Как не стать наркоманом. Умение сказать "нет!"

2.Конкурс рисунков "Я выбираю жизнь!"

3.Наркоман социально опасен. Приемы защиты.
6кл. - 3часа I. Вещества искажающие сознание человека. Понятие о токсикомании.

2.Первые наркотики. Тестирование.

3. Демонстрация и обсуждение видеофильма.

7кл. - 3часа 1. Наркотики - угроза здоровью.

  1. Урок-театр "Пороки ведущие в ад".

  2. Конкурс антирекламы: "Остановись над пропастью!"


8кл. - 3часа. 1. Исторический экскурс. Откуда пришли к нам наркоти­ческие вещества, где и как употребляли их люди.

2. Кем я не стану, став наркоманом.

3. Здоровый образ жизни - концепция единого целого.
9кл. - 3часа. 1. Ролевая игра "Решения, которые я принимаю"

2.Наркобиэнес. Кому это выгодно?

3. Взаимоотношения с родителями. Могут ли они повлиять на твое отношение к наркотикам?
10кл. - 4часа. 1. Наркомания. Клиническая картина.

2.Законы РК против употребления и распространения наркотиков.

3. Итоговая конференция "Решения которые я принимаю."
11кл. - 4часа I Тестирование "Что я знаю о наркомании". Обсуждение результатов.

2. Знакомство с методами лечения наркомании» (метод Назралиева)

3. Демонстрация и обсуждение видеофильма "На игле"

4.Итоговая конференция "Решения которые я принимаю"


  1. раздел Профилактика СПИДа. - 26 часов.


1кл. - 4кл. часов не запланировано.
5кл. – 2часа. 1. Базовая информация о ВИЧ – СПИД.

2. Ответственное поведение – защита от ВИЧ – СПИД.


6кл. - 2часа. 1.Понятие об инфекционных заболеваниях, передающихся половым путем. ВИЧ - инфекция. СПИД,

2.СПИД и наше общество.
7кл. - 2часа. 1. Симптомы СПИДа. Болезни, похожие по симптомам на

СПИД.

2. Встреча с врачом-гинекологом. (раздельно для девочек)

8кл. - 5 часов 1. Источники, пути передачи СПИДа

2. СПИД и наркотики

3. Тестирование "Что я знаю о СПИДе?"

  1. Сочинение "Мое богатство-здоровье"

  2. Муз, час "Мировые звезда эстрады"


9 кл. – 5 часов 1. Аргументы в пользу отсрочки начала половой жизни.

Разбор ситуаций. Ролевые игры.

2. Группы риска.

3. Демонстрация и обсуждение видеофильма о СПИДе.

4. – 5. Ответственное поведение: защищённый секс. Виды за щиты
10 кл. – 5 часов. 1. Симптомы, пути передачи ВИЧ-СПИД.

2. Демонстрация, обсуждение видеофильма о СПИДе.

З. Виды дискриминации ВИЧ - инфицированных и боль­ных СПИДом.

4. Безопасный секс, ответственное поведение – путь к здоровью

5. Итоговое тестирование
11 кл. – 5 часов. 1. Ситуационные игры "ВИЧ-СПИД - риск заражения.

2. Проблема поддержки и сострадания ВИЧ - инфицированных и больных СПИДом.

3. Встреча с работником центра - СПИД.

4. Демонстрация видеофильма о проблемах СПИДа.

5. Итоговое тестирование "Что я знаю о СПИДе?"




  1. ПОМОГИ СЕБЕ САМ.


1кл. – 3 часа. 1. Давайте познакомимся! Игра.

2. Учимся дружить. Игра.

3. Если тебя обижают в школе или во дворе.
2кл. – З часа. 1. Научись помочь другу.

2. Умеешь ли ты отказываться от плохих поступков.
3кл. – 2 часа. 1. Беседа, конкурс рисунков «Праздник в семье".

2. Музыкальное занятие: мои любимые мелодии.
4кл. – 3 часа. 1. Расскажи о своей семье, игра "Кто в доме хозяин"

2. Кем я хочу стать когда вырасту. Совместимо ли это с

курением, пьянством, наркотиками?
5кл - 4 часа.1. Если тебе предложили попробовать алкоголь или понюхать токсические вещества.

2. Психологический тренинг-игра "Умение сказать «нет».

3.Интегрированный урок "Я расту здоровым и сильным" ПУВВ+ физкультура.

4.Конкурс рисунков "Мир без никотина, алкоголя и наркотиков"
6 кл. – 3 часа. 1. Дерево принятия решений

2. Что такое личность? Как стать личностью?

3. Встреча с интересным человеком.

7 кл. – 3 часа. 1. Роль влияния среды. Мой выбор.

2. Я и мои друзья

3. Человек и ситуация стресса.
8 кл. – 4 часа. 1. Праздник без спиртного. Практическое занятие.

2. Приёмы психосаморегуляции.

  1. Звёзды эстрады и спорта о наркотиках.

  2. У меня проблемы. Куда обратиться.


9 кл. – 4 часа. 1. Игра «Остров мечты» - здоровье и выбор образа жизни.

2. Встреча с психологом «Помоги себе сам»

3. Что такое акцентуация личности? Тестирование.

4. Приёмы релаксации.
10 кл. – 2 часа. 1. Как бросить курить. Приёмы психорегуляции и релак

сации.

2. Реклама и антиреклама употребления наркотических

веществ
11 кл. – 2 часа. 1. Спорт и здоровье – встреча с интересным человеком.

2. кем я не стану, став наркоманом. Моё будущее в моих руках.


  1. Планируемые результаты но программе «Белая птица»,

Знания, умения, навыки.
По первому разделу учащиеся должны:

- описывать строение легкого человека

- объяснять влияние табачной смолы на дыхательную систему че

ловека

- подробно характеризовать хотя бы одно из заболеваний, вызываемых курением

- убедитесь в том, что курение однозначно отрицательно

  • назвать по крайней мере 5 видов опасностей для здоровья, исходящих от курения

  • иметь представление о привычках и их отношении к курению

  • выделить положительные черты своего характера

  • осознать необходимость воздержания от курения


По второму разделу учащиеся должны

- знать, что алкоголь – опасный наркотик

  • уметь перечислить примеры влияния алкоголя на организм

  • уметь назвать некоторые последствия пьянства для общества

  • уметь отличать признаки алкоголизма в семье

- знать 4 стадии подросткового алкоголизма.

- знать три первых наркотика: табак, алкоголь, марихуана.

- уметь противостоять компании, употребляющей алкоголь и нар

котики

- уметь организовать свой досуг
По третьему разделу учащиеся должны:

- знать какие лекарственные вещества отпускать без рецепта. По

чему существуют ограничения на некоторые лекарственные

вещества знать опасные последствия употребления наркотиче-

ских веществ. Знать основные признаки наркомана

- уметь объективно оценивать рекламу

- понимать, что физическая активность помогает снять стресс и

может служить альтернативой алкоголю и наркотикам

- знать не менее трех способов расслабиться и уменьшить стресс

  • уметь объяснить, почему так важно помогать людям живущим рядом.

По четвертому разделу учащиеся должны:

- иметь понятия о ВИЧ-инфекциях

- уметь дать определения СПИДа

- уметь перечислить признаки СПИДа

- знать пути передачи СПИДа

- знать и уметь как пользоваться средствами защиты понять роль

беспорядочных сексуальных контактов,

- понимать важность распространения информации о СПИДе сре-

ди населе­ния. По пятому разделу учащиеся должны:

- уметь наладить психосоциальные контакты

- уметь принять решение в пользу здорового образа жизни

- научиться помогать людям, попавшим в беду

- уметь выйти из стрессового состояния без помощи алкоголя и

наркотиков.

VI. Рекомендуемая литература
1. Закон РК «О браке и семье», Алматы 1999 г

2. Закон РК «О наркотических средствах, психотропных веществах, прекурсорах и мерах противодействия их незаконному обороту.

3. Программа «СПИД» Н. Новгород 1994 г.

4. Программа «Алкоголь и другие наркотические вещества» Н. Новгород 1994г.

  1. Программа «Курение» Н. Новгород 1994г.

  2. Абдиров М. М., Ками М. А., Сарсеков Б. С. «Уголовно правовые меры борьбы с преступлениями связанные с наркотиками» Алматы 1998г.

  3. Маюров А. Н. «Антиалкогольное воспитание» М., 1987г.

  4. Энн У. Смит «Внуки алкоголиков» М., 1987г.

  5. Ягодинский В. Н. «Уберечь от дурмана» М., 1989г.

  6. Программа социально-психологического тренинга «Приручи свой гнев»; газета «Школьный психолог» февраль 1999г.

  7. Социально-психологический тренинг «Группа психологической поддержки», газета «Школьный психолог» февраль 1999г.

  8. Прутченков А. Тренинг-марафон «Школа жизни», «Школьный психолог» с 3 27 1998г.

13. Коллективный диспут «Сухой закон» «Школьный психолог».№ 21 1999 г.

14. Игротека «От сумы да от тюрьмы» Школьный психолог № 23 1999 г.

15. Психологические игры для учащихся 1-4 классов «Учимся дружить» Школьный психолог X^ 27 1999 г.

16. Физическое и психическое здоровье детей 1-4 классов газета «Спорт в школе» № 41 1999г.

17. Занимательные игры и проблемные ситуации для работы со старшими школьни­ками «Настольная книга практического психолога в образовании» Рогов Е.И.

18. Психологические тесты для деловых людей М., 1998 г.

19. Мороз. О. «Группа риска». М., 1990г.
Сетка часов по программе «Белая птица» на 2000 – 2001 учебный год


Класс

Возраст

Всего

часов в

год

Разделы программы

Проф-ка

курения

Проф-ка

алкоголиз­ма

Проф-ка

наркома­нии, токсикомании

Помоги

себе сам

Проф-ка СПИДа

1

6-7

5

-

1

1

3

-

2

8

5

1

1

1

2

-

3

9

6

2

1

1

2

-

4

10

7

2

1

2

2

-

5

11

13

2

2

3

4

2

6

12

12

2

2

3

3

2

7

13

12

2

2

3

3

2

8

14

16

1

3

3

4

5

9

15

16

1

3

3

4

5

10

16

16

1

3

4

3

5

11

17

16

1

3

4

3

5

Всего часов в год:

15

22

28

33

26



Сетка часов по программе «Белая птица» (Корректировка)



Класс

Возраст

Всего

часов в

год

Разделы программы

П Проф-ка

курения

Проф-ка

алкоголиз­ма

Проф-ка

наркомании,

токсикомании

Проф-ка

СПИДа

Помоги

себе сам

1

6-7

5

-

1

1

3 -

- 3

2

8

5

1

1

1

2- -

- 2

3

9

6

2

1

1

2 -

- 2

4

10

8

2

1

2

2 1

- 2

5

11

13

2

2

3

42 2

24 4

6

12

13

3

2

3

32 2

2 3

7

13

13

2

2

3

3 3

2 3

8

14

14

1

3

3

4 4

5 3

9

15

17

2

3

4

4 5

5 3

10

16

14

1

3

3

3 5

5 2

11

17

14

1

2

4

3 5

5 2

Всего часов в год:

17

21

28

33 27

26 29